سلام دوستان عزیز
همه اونهایی که در این بحث شرکت کردن .
چه موافق و چه مخالف .
من فکر میکردم با طرح این سوال که « چرا تعدد زوجات ؟ » به جوابی قانع کننده و روشن برسم . این سوال از طرفی چون نص صریح قرآن کریم بود و از طرف دیگر اشکالاتی بر اون وارد بود و چون این مساله رو از مهمترین مشکلات جامعه امروز میدانستم به بررسیش پرداختم . میخواستم با طرح این موضوع و با روشن شدن این موضوع و یافتن جوابی برای آن ٬ دید بهتری نسبت به اسلام پیدا کنم . خیلی علاقه داشتم و آرزو داشتم که ای کاش کسی دلیلی روشن در توجیهش به من ارایه دهد . ولی نشد . خیلی ها که دعوتشان کرده بودم ٬ نیامدند . شاید حرفی برای گفتن نداشتند . شاید هم ارزش اینرو نداشتم که پاسخ بدهند یا سوال بی ارزش بود . به هر حال در بین حدود ۹۰ نظری که تا حال نوشته شده ( تا این لحظه که این متن نوشته میشود ) ٬ هیچ کدام در توجیه این مساله نبود .
سوء ظنی به درستی یا نادرستی این آمار بود . با اینکه منبع رو اعلام کرده بودم ٬ آدرس سایت را هم در نظرات متن قبلی نوشتم و الان هم میگویم که اگر کسی جدول مربوطه را خواست ٬ ایمیلش رو بگذارد تا میل بزنم .
تا ۳۱ فروردین در خدمتتان هستم . بعد از آن برای مدتی به سفر خواهم رفت . اگر توانستم ٬ در آن مدت مطلبی خواهم نوشت .
آرزوی روزهای خوب و شاد و توام با موفقیت براتون دارم .
مقدمه :
کودک شش ساله در دنیای پیرامون خود میگردد و چیزهای جدید بسیاری میبیند . راجع به هر چیزی سوال میکند . اطرافیان این کودک هم سعی بر این دارند که جوابی به او دهند که قانعش کند . ولی در این بین خیلی پیش می آید که با جواب به او ، سوالات جدیدی در ذهنش ایجاد میشود . این سوال و جواب ادامه میابد ...
و حال من امروز مثل آن کودک شش ساله است . به مسایلی فکر میکنم و چون جوابی پیدا نمیکنم که قانعم کند ناچار سوال میکنم و مثل چند خطی که در بالا نوشتم ، اطرافیان هم جواب سوالم را میدهند . ولی این پایان کار نیست . در بین جوابهایی که میشنوم ( که نه تنها مشابه هم نیستند که در بعضی موارد متناقض هم هستند ) دوباره سوالاتی برایم پیش می آید و این سوال و جواب ادامه میابد ...
و من اگر چند خط بالا را نوشتم ، میخواستم بگویم سوالاتی را که در ادامه این مطلب و شاید مطالب بعدی مطرح خواهم کرد ، مانند سوالات آن کودک است که هیچ قصد و غرضی ندارد و تنها به دنبال حقیقت میباشد . شاید هم بعضی از مسایلی که مطرح خواهم کرد از دید برخی افراد ، کودکانه باشد . سوالات من در این چند مطلب ، نقدی خواهد بود بر کتاب نظام حقوق زن در اسلام (نوشته مرتضی مطهری ) . خود نویسنده این کتاب گفته که هرچه در دین اسلام تحقیق و جستجو کنیم ، عظمت و حقایق اسلام بیشتر و بیشتر روشن خواهد شد . البته نظرات دیگری هم که در سایر کتب و سایتهایی مثل مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی آمده هم مطرح خواهد شد . امیدوارم دوستان عزیزی که این مطالب را می خوانند به دور از تعصب و با منطق درباره سوالات مطرح شده بحث کنند تا حقیقت روشن گردد .
تعدد زوجات :
ابتدا قسمتی از مطالب نوشته شده در این کتاب که در توجیه این موضوع میباشد را بیان کرده و سپس انتقادات و سوالات خود را مطرح خواهم کرد . البته موضوع بحث ، ازدواج دایم میباشد و در مطالب آینده ازدواج موقت نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت .
1- طبیعت مرد ، چند همسری است و طبیعت زن داشتن یک همسر و اسلام در این مورد سخت گیری نکرده و این آزادی در اسلام است . البته حد و حدودی هم در این مساله قایل شده و تعداد آن را به چهار محدود کرده است . و به قول دوست عزیزم فرشاد ، اگر تعداد زوجه به یکی محدود میشد ، این ظلم بود نه آزادی .
2- بیماری ماهانه زن و خستگی او از فرزند زادن ، زن و مرد را از لحاظ جنسی در وضعیت نامشابهی قرار میدهد و سبب میگردد که مرد کم و بیش رو به سوی زن دیگر بیاورد .
3- میل مرد به داشتن فرزند بیشتر و گسترش دودمان و محدود بودن فرزند آوری برای زن یکی دیگر از عوامل میباشد . مساله دیگر عامل اقتصادی است و در گذشته بالا بودن تعداد فرزندان ، عامل موثری در وضع اقتصادی خانواده بوده است .
4- عامل دیگر فزونی تعداد زنان بر مردان بوده . این امر از آنجا ناشی میشده است که مردان در کارهای خطیر مانند جنگ شرکت میکرده اند و امکان کشته شدنشان بیشتر از زنان بوده است . در این کتاب آماری هم در تایید افزون بودن تعداد مردان بر زنان آمده است . آقای مطهری این عامل را حقی برای برای طبقه نسوان و وظیفه ای برای مردها بیان کرده اند .
5- چند همسری عامل نجات تک همسری . در شرایطی که موجبات تعدد زوجات پیش می آید و عدد زنان نیازمند به ازدواج از مردان نیازمند به ازدواج پیشی میگیرد ، اگر حق تاهل این زنان به رسمیت شناخته نشود و به مردانی که واجد شرایط اخلاقی و مالی و جسمی هستند ، اجازه چند همسری داده نشود ، رفیقه بازی و معشوقه گیری ، ریشه تک همسری واقعی را میخشکاند .
غیر از دلایل مطرح شده ، دلیل دیگری را در توجیه یا وجوب تعدد زوجات نتوانستم پیدا کنم . و حال سوالات و ایرادات من به دلایل بالا :
1- من به هیچ وجه این رو قبول ندارم که طبیعت مرد ، چند همسری است . خود آقای مطهری هم به این نکته اذعان دارند که طبیعت مرد چند همسری نیست . اگر طبیعت مرد چند همسری بود ، باید در بسیاری از کشورها و در بین کسانی که از نظر مالی و جسمی توانایی دارند تعدد زوجات رواج میافت و حال میبینیم که در بسیاری از کشورهای دنیا و حتی در کشور خودمان و در میان مردها ، تعدد زوجات عمل نکوهیده ای به حساب می آید . حال اگر که مردهایی هستند که از این امر استقبال میکنند ، دلیل بر این نمی باشد که طبیعت او چنین است . که اگر این را قبول کنیم باید این را هم در نظر بگیریم که زنانی هم هستند که آرزوی چند شوهری را در ذهن دارند . حال چرا این عمل مردان طبیعی و آن عمل زنان غیر طبیعی است ، نمیدانم . و حال ببینیم این حکم اسلام آزادی است یا ظلم . در اینجا باید بگویم که این حکم به آقایان آزادی داده است ولی به زنان چه ؟ آیا ازدواج برای فروکش کردن شهوت است ؟ آیا این حکم موجب تحقیر زنان نیست ؟ یک مساله جالب در این بین وجود دارد . اگر یک زن نتواند شهوات مرد را فروکش کند ، این قانون اجازه اختیار همسر دوم و ... و چهارم و صیغه اول و دوم و ... را به مرد میدهد . ولی اگر مردی نتواند غرایز جنسی زنی را ارضا کند ، آن زن محکوم به سرکوب غریزه خود است . اگر برآورده کردن غرایز جنسی مرد اینقدر مهم است که برای ارضای آن میتواند با تعداد نا محدودی زن رابطه جنسی داشته باشد ، باید راهی هم برای ارضای این غریزه در زن باشد . و در پاسخ به فرشاد عزیز باید بگویم که اگر محدود کردن تعداد زوجه ظلم به مرد باشد ، محدود کردن زوج برای زن نیز ظلم است .
2- این قسمت دو موضوع مطرح میشود : یکی خستگی زن از فرزند آوردن و دومی بیماری ماهانه زنان . موضوع اول که در دنیای امروز دیگر مطرح نیست . چون در جامعه ما دیگر تعدد فرزندان وجود ندارد و خانواده ها به تک یا دو فرزندی بسنده میکنند . حال اگر بنا به دلیل دوم برای مردی در این مدت کنترل این غریزه ممکن نباشد ، راههای دیگری هم وجود دارد . یکی از این راهها ازدواج موقت است . با اینکه خود ازدواج موقت هم اشکالات فراوانی دارد ولی در این مورد میتواند به کار گرفته شود . ازدواج تنها برای فرو نشاندن غرایز جنسی نیست . اهداف والاتر و مهمی در ازدواج وجود دارد که نباید با این حکم ارزشش پایین بیاید .
3- در این قسمت هم دو مطلب بیان شده است . علاقه به تعداد فرزند بیشتر « در قسمت اول به دلیل علاقه به گسترش خاندان و در قسمت دوم به دلیل نیاز مالی خانواده » همان طوری که میدانیم و در قسمت قبل هم اشاره کردم در جامعه امروز ما کمتر کسانی هستند که بیشتر از دو فرزند داشته باشند . عامل اول که طرز فکر قدیمی و مردودی است . امروز عامل دوم هم درست برعکس شده است . یعنی در جامعه امروز ما داشتن فرزند زیاد علاوه بر اینکه کمکی به اقتصاد خانواده نمیکند بلکه بار مالی فراوانی را بر خانواده تحمیل میکند .
4- این عامل که مهمترین عامل تعدد زوجات ذکر شده و آقای مطهری در کتابشان حول این مساله مانور داده اند و ظاهرا تنها دلیلی که برای توجیه این مساله پیدا کرده اند همین فزونی تعداد زنان بر مردان است . ایشان ابتدا آمار کشورهای اروپایی را آورده و متذکر شده اند که در بسیاری از آن کشورها تعداد زنان از مردها بیشتر است و نتیجه گرفته اند که باید تعدد زوجات وجود داشته باشد . پس از ذکر این آمار ، تعداد زنان و مردان هند را مقایسه کرده اند و چون تعداد مردان هند از زنان آن کشور بیشتر است ، در این آمار دقیق تر شده و دیده اند که تعداد زنان آماده ازدواج ( محدوده سنی خاصی را در نظر گرفته اند ) بیشتر از تعداد مردان آماده ازدواج است . نکته جالبی که وجود دارد اینکه ایشان فقط در آمار هند دقیق شده اند . چه بسا اگر آمار کشورهای اروپایی هم مورد بررسی دقیق تری قرار میگرفت ، ممکن بود که تعداد مردان آماده ازدواج بیشتر از زنان آماده ازدواج باشد . بعد از بررسی این آمار ایشان آمار ایران را مورد بررسی قرار داده و بیان کرده اند که تعداد مردان از زنان در ایران بیشتر است . بعد هم گفته اند که « البته این آمار ممکن است صحیح نباشد و اگر جزییات آمار در ایران را هم بررسی کنیم احتمال اینکه تعداد زنان از مردها ( آماده ازدواج ) بیشتر باشد ، وجود دارد » . اولین نکته ای که در اینجا جلب نظر میکند اینکه ایشان آمار کشوری مثل هند را که هیچ اطلاعی از نحوه آمار گیری در آن را ندارند ، قبول دارند ولی آمار ایران را نه ! حال من آماری را که از سایت مرکز آمار ایران گرفته ام و مربوط به سرشماری سال 85 میباشد را در این قسمت نقل میکنم . در این سرشماری تعداد مردها 30244270 نفر و تعداد زنان 29278477 نفر میباشد . یعنی تعداد مردها 965793 نفر بیشتر از زنان میباشد . این افزونی تعداد مردها بر زنان در تمامی سنین مشهود است بطوریکه تعداد مردان 15 تا 30 ساله 12614919 نفر و تعداد زنان در این سن 12348216 نفر میباشد یعنی تعداد مردهای 15 تا 30 ساله 266703 نفر بیشتر از زنان در این سن است . همچنین تعداد مردان 30 تا 45 ساله 298573 بیشتر از زنان در این سن است . همچنین تعداد مردان 45 تا 60 ساله 37998 نفر بیشتر از زنان در این سن میباشد . البته مرکز آمار ایران ، این آمار را در بازه های سنی 5 ساله آورده است که من برای جلوگیری از حجم زیاد این آمار ، هر سه بازه 5 ساله رو با هم جمع کرده و در بازه های 15 سال بیان کردم . در هیچ کدام از این آمار تعداد زنان از مردها بیشتر نیست . حال با توجه به این آمار درمیابیم که تعدد زوجات در ایران علاوه بر اینکه تضییع حقوق زنان است ظلم آشکار به مردها میباشد . چه بسا این حکم پسران زیادی را از داشتن همسر محروم میکند . در این بین آماری هم توجه مرا جلب کرد . تعداد آقایانی که هرگز ازدواج نکرده اند حدود سیصد هزار نفر بیشتر از خانمهایی با همین شرایط است . و تعداد زنان دارای همسر حدود هشتاد هزار نفر بیشتر از مردان با همین شرایط است . یعنی هشتاد هزار نفر از زنان همسر دوم یا سوم یا ... هستند . به نظر من با این آمار جای هیچ دفاعی از تعدد زوجات باقی نمی ماند .
5- این قسمت هم با توجه به آمار بالا رد میشود .
این از دلایل من در رد تعدد زوجات . حال اگر شخصی دلیل دیگری در توجیه تعدد زوجات دارد آماده شنیدن و بحث در این باره هستم . اگر فرصتی بود در مورد حقوق زنان در مطالب بعدی هم بحث خواهم کرد .
سلام
دوست داشتم حالا که نزدیک عیده ، از جشن باستانی نوروز و مراسم چهارشنبه سوری بنویسم . ولی منابعی که در نظر داشتمو نتونستم پیدا کنم . در آینده اگر فرصتی پیش آمد درباره این موضوعات مطالبی خواهم نوشت .
حلول سال 7030 میترای آریاییی ( 8۷ عرب ) و فرا رسیدن عید باستانی ایران ، نوروز رو تبریک میگم .
سال قبل موقع تحویل سال از خدا خواستم که تو سال جدید در انجام کارهای نیک و دوری از گناه بهم کمک کنه . ولی امسال ... . ولی امسال حال دیگه ای دارم . امسال دیگه نمیتونم دعا کنم . نمیتونم ازش چیزی طلب کنم . چون امسال دیگه به وجودش ... . نمیدونم . شاید اینم قسمتی از تکامل عقل و اندیشه باشه یا شایدم پسرفت و گمراهی ...
امسال دعا نمیکنم . آرزو میکنم .
امیدوارم سال آتی سالی پر از نشاط و سرشار از موفقیت براتون باشه .
آرزو دارم سال جدید سالی باشه برای پیشرفت مردم ایران .
سالی بدور از رنج و محرومیت مردم .
سالی برای تغییر ...